Görev ve Sorumluluklar

1982 Anayasasının 56’ncı maddesinde yer alan “Herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir.“ hükmü gereği vatandaşların soluduğu havada konsantrasyonları hiç değişmeyen bileşenlerin yanında ısınma, sanayi ve ulaşım gibi kaynaklardan salınan ve insan sağlığı ile ekosisteme olumsuz etkileri olan parametrelerin ilgili standart ve/veya mevzuatta verilen sınır değerleri aşıp aşmadığının takibi için hava kalitesi düzeyinin izlenmesi gerekmektedir.

Hava kalitesinin AB normlarına göre izlenmesi esasları ise 06.06.2008 tarih ve 26898 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliğinde tanımlanmıştır.

Kirletici parametrelerin; insan sağlığı üzerinde, solunum yolları rahatsızlığı, kalp rahatsızlığı ve besin alımı ile, ekosistem üzerinde verim düşmesi ile, yapılarda korozyona neden olması ile etkileşimin gerçekleştiği bilinmektedir.

Bu kapsamda, bahse konu etkenlerin olumsuz etkilerinin takip edilmesi amacıyla 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 8 maddesi ile söz konusu kirleticilerin limit değerlerin üzerinde alıcı ortama verilmesi yasaklanmıştır.

Hava kalitesinin izlenmesi alanında sorumlu olunan her bir il bazında;

  1. Hava kalitesi izleme istasyonlarının yer seçimlerinin mevzuattaki esaslar doğrultusunda belirlemek
  2. Hava kalitesi izleme istasyonlarını kurmak
  3. Hava kalitesi izleme istasyonlarını işletmek (istasyon içindeki tüm cihaz ve ekipmanlarının üretici firmanın belirttiği periyotlarda bakım işlemlerini yapmak veya yaptırmak, ölçüm cihazlarının doğrulama ve kalibrasyonlarını yapmak veya yaptırmak, cihaz ve ekipmanlarda oluşan arızaları tespit etmek ve giderilmesini sağlamak,
  4. Ölçüm sonuçlarının ön kontrol ve validasyonları yaparak veri güvenilirliğini sağlamak
  5. Hava kirliliği kaynak envanterinin sistemli olarak toplanmasını sağlamak ve veri güvenilirliğini kontrol etmek
  6. Hava kirlilik dağılım haritalarını oluşturmak
  7. Ölçüm sonuçlarını istatistiksel yöntemler kullanarak analiz etmek
  8. Ölçüm sonuçlarını değerlendirerek raporlamak
  9. Ölçüm sonuçlarının meteorolojik faktörlerle ilişkilendirilerek günlük takibini yaparak aşımları ve nedenlerini analiz ederek kamuoyunun bilgilendirilmesini sağlamak
  10. Hava kalitesi izleme faaliyetlerini içeren Kalite Yönetim Sistemini kurmak ve işletmek
  11. Hava kalitesi izleme istasyonlarının etkin işletiminin sağlanabilmesi için Kalibrasyon laboratuvarı kurmak ve işletmek
  12. Online ölçümlerin dışında analize dayalı kirletici parametreler için sahadan numunelerin toplanması, analiz edilerek raporlanmasını sağlamak
  13. Hava kirliliğine neden olan etkin kaynağı belirlemek
  14. Hava kirliliği ile ilgili alınacak kontrol tedbirlerinin belirlenmesinde yetkili kurum kuruluşlara destek vermek
  15. Hava kalitesi alanında AR_GE çalışmalarını yürütmek